மகத்தான காவிய நாயகர்களைப் போல, தன் அசாத்திய செயல்பாடுகளால் பேராளுமையாக உயர்ந்தவர் மகாத்மா காந்தி. மனித சமூகத்தில் பெரும் தாக்கத்தை ஏற்படுத்திய அவரது நெறிமுறைகள், இலக்கியத்தில் அவரை ஒரு புதிய தொன்மப் பாத்திரமாக மாற்றின. தமிழில் காந்தியைக் குறித்து சுமார் இருநூறு சிறுகதைகள் எழுதப்பட்டுள்ளன. அந்த வரிசையில் தேவிபாரதி எழுதிய ஒரு காந்தியக் கதைதான் ‘பிறகொரு இரவு’.
கதையின் பின்னணி: இந்திய - பாகிஸ்தான் பிரிவினையோடு சுதந்திரம் கிடைக்கிறது. இரு தேசத்திலும் இந்து முஸ்லிம் கலவரங்கள் மனிதர்களைக் கொன்று குவிக்கின்றன. வன்முறைகளால் நாடே மனித வெறுப்பில் மூழ்கிக்கிடக்கிறது. டெல்லி பிர்லா மாளிகையில் நேரு மற்றும் படேலின் பாதுகாப்பு வளையத்துக்குள் அடைபட்டுக் கிடக்கும் காந்தி, கலவரச் செய்திகளைக் கேட்டுத் துடிக்கிறார். எளிய மக்களின் துயரங்களும், பொதுச் சமூகத்தின் அக்கறையின்மையும் அவரை ஆழமாக வருத்துகின்றன.
காந்தியின் பயணம்: தன் குரு டால்ஸ்டாய் இறுதி காலத்தில் வீட்டை விட்டு வெளியேறியது போல, காந்தியும் நள்ளிரவில் பிர்லா மாளிகையை விட்டு வெளியேறி, அமிர்தசரஸ் நோக்கி ரயிலில் பயணிக்கிறார். இப்பயணத்தில், தன் பெயரால் உருவான போலி காந்திகளின் உலகத்தை அவர் காண்கிறார். காந்தி வேடத்தை வியாபார விளம்பரமாக்கும் கடைக்காரர், காந்திய வழியைக் கேலி செய்யும் போலிகள், காந்தி வடிவில் இருந்துகொண்டே தேர்தலில் நிற்கத் துடிக்கும் நிலப்பிரபு, ஜாலியன் வாலாபாக்கைப் பணம் ஈட்டும் சுற்றுலாத் தலமாகக் கருதும் சுயநலவாதிகள் எனப் பலரையும் காண்கிறார்.