கல்விக் கடன் என்பது ஏழை மற்றும் நடுத்தர வர்க்க மாணவர்களின் உயர்கல்விக் கனவை நனவாக்கும் மிக முக்கியமான சட்டப்பூர்வ ஏற்பாடாகும். இருப்பினும், நடைமுறையில் வங்கிகள் பல்வேறு காரணங்களைக் கூறி கல்விக் கடன் வழங்க மறுப்பது தொடர்கதையாக உள்ளது. இத்தகைய சூழலில், இந்திய நீதிமன்றங்கள் மாணவர்களின் பக்கம் நின்று, அவர்களின் சட்டரீதியான உரிமைகளை நிலைநாட்டும் வகையில், வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க பல தீர்ப்புகளைக் கூறியுள்ளன.
இந்தியாவில் உயர்கல்விக்கான செலவு விண்ணைத் தொடும் அளவுக்கு உயர்ந்துள்ள நிலையில், தகுதியுள்ள மாணவர்களுக்குக் கடன் வழங்குவது வங்கிகளின் சமூகக் கடமையாகும். இந்திய ரிசர்வ் வங்கியின் (RBI) வழிகாட்டுதல்களின்படி, கல்விக் கடன் என்பது ‘முன்னுரிமைத் துறை கடன்’ (Priority Sector Lending) பிரிவின் கீழ் வருகிறது. அதாவது, வங்கிகள் தங்களின் மொத்தக் கடனில் ஒரு குறிப்பிட்ட பகுதியைத் தகுதியான மாணவர்களுக்கு வழங்கியே ஆக வேண்டும்.
எனினும், ஏதேனும் காரணங்களைக் கூறி வங்கிகளால் கல்விக் கடன் மறுக்கப்படும் சம்பவங்கள் நடந்துகொண்டே இருக்கின்றன. அதுபோன்ற தருணங்களில் நீதிமன்றங்களை நாடும் மாணவர்கள், பெற்றோர்களுக்கு ஆதரவாக சென்னை உயர் நீதிமன்றம் உட்பட நாடு முழுவதும் உள்ள உயர் நீதிமன்றங்களும், உச்ச நீதிமன்றமும் பல முக்கியத் தீர்ப்புகளை வழங்கியுள்ளன.
சிபில் (CIBIL) ஸ்கோர் ஒரு தடையல்ல: பல நேரங்களில் மாணவர்களின் பெற்றோருடைய 'சிபில்' ஸ்கோர் குறைவாக இருப்பதாகக் கூறி வங்கிகள் கடன் வழங்க மறுக்கின்றன. இது குறித்து சென்னை உயர்நீதிமன்றம் வழங்கிய ஒரு தீர்ப்பில், "கல்விக் கடன் என்பது மாணவரின் எதிர்கால வருமான ஈட்டும் திறனை அடிப்படையாகக் கொண்டது. பெற்றோரின் கடன் வரலாறு அல்லது சிபில் ஸ்கோரைக் காரணம் காட்டி மாணவர்களின் கல்விக்கனவை வங்கிகள் சிதைக்கக் கூடாது" என்று தெளிவாகக் குறிப்பிட்டுள்ளது.